Periodontoloji, dişin destek dokularını (diş eti ve alveol kemiği) etkileyen patolojilerle ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Periodontolojinin tedavi ettiği patolojiler, tipik olarak gingivitis ve periodontitistir. Diş eti iltihabı, diş etlerinde ortaya çıkabilecek geri dönüşümlü bir problemdir. Ancak bu sorun ihmal edilirse periodontitise dönüşebilir. Pyorrhea veya periodontal hastalık olarak da bilinen periodontitis, en derin periodontal dokuları (sementum kökü periodontal ligament ve alveolar kemik) etkileyen inflamatuar bir hastalıktır. Alarm zili görevi görebilecek semptomlar, şunları içerir:

• Diş etlerinde kanama

• Dişlerin günlük temizliği sırasında ağrı

• Ağız kokusu

Zamanında teşhis ve tedavi edilmezse periodontitis, diş kaybına neden olabilir. Periodontal hastalıklara temel olarak yetersiz ağız hijyeni, sigara, diyabet ve aile yatkınlığı gibi tanımlanmış diğer risk faktörleri neden olur. Bakterilerin, dişler ve diş etleri arasında bakteri plağı şeklinde birikmesi, uygun şekilde temizlenmediği takdirde tartara dönüşebilir. Bunlar periodontal cep oluşumu ve diş hareketliliği ile periodontal dokuların tahribatına neden olarak diş kaybına neden olur.

Periodental Hastalık Nedenleri

İyi ağız hijyenine dikkat etmeyen ve hastalığa bireysel yatkınlığı olanlar, periodontal hastalığa yakalanabilir. Özellikle periodental hastalık nedenleri ve destekleyen faktörler şunlardır:

• Yetersiz ağız hijyeni: Periodontitis vakalarının ana nedenidir. Bakteri plağı, önce diş eti iltihabına neden olur ve daha sonra periodontitis haline gelir.

• Sigara: Sigara içenlerin içmeyenlere göre periodontitise yakalanma riski daha yüksektir. Sigara içenlerde bu hastalık genellikle daha hızlı ilerler, daha agresif bir seyir gösterir ve tedaviye daha az yanıt verir.

• Genetik yatkınlık: Bazı insanlar, kusursuz ağız hijyenine rağmen periodontal hastalıktan muzdaripken, diğerleri tartar ve plak kütlelerine rağmen sağlıklı periodontal yapılara sahip olabilirler. Bunun nedeni, popülasyonun yaklaşık %27’sini periodontal hastalığa yatkınlık yaratan bir geni miras almasıdır.

• Stres: Birçok bilimsel çalışma, muhtemelen stresin bağışıklık sistemini zayıflatması nedeniyle stres ve periodontal hastalık arasındaki ilişkiyi vurgulamıştır.

• Hamilelik: Güçlü hormonal dalgalanmalar, diş eti iltihabı ve periodontitisin başlamasını kolaylaştırır.

• Belirli hastalıklar: Esas olarak diyabet ve belirli romatoid artrit formlarının yanı sıra konjenital veya edinilmiş immün yetmezlikler (AIDS vs.) bu sorunu tetikleyebilir. 

• Periodontoloji Tedavisi

• Periodental hastalıkların evresine ve derecesine göre antienfektif tedavi, antibiyotik tedavisi veya cerrahi müdahale gerekebilir. Tedavinin ilerlemesi, bulguların değerlendirilmesinin bir parçası olarak izlenir. Sonuçları garanti altına almak için düzenli aralıklarla destekleyici tedavi uygulanabilir. Diş temizliği, tedavinin önemli bir parçasıdır. Genel olarak periodontitis gibi periodental hastalıkların tedavisi şu adımlardan oluşur:

• Anamnez, bulgular, tanı ve dökümantasyon

• Tedavi için ön koşul, hastalığı özgü anamnez, klinik bulgular ve teşhistir. Teşhise bağlı olarak diş hekimleri, tedaviye ihtiyacı olup olmadığına karar verir.

• Periodontolojik bilgi (konsültasyon)

• Konsültasyon sırasında hastalar, bulgular ve teşhis hakkında bilgi alırlar. Ayrıca diş hekimleri, tedavinin ilgili adımlarını ve gerekirse alternatiflerini tartışır. Tartışmanın bir kısmı da sigara gibi risk faktörlerini azaltmak için sağlık bilincine sahip davranışın öneminin bir açıklamasıdır. Ek olarak hastalar, diğer hastalıklarla etkileşimler hakkında bilgilendirilirler.

• Konservatif önlemler

• Endikasyona bağlı olarak diş koruma önlemleri, periodontoloji tedavisi öncesinde veya sırasında gerçekleştirilir.

• Hastaya özel ağız hijyeni talimatı

• Antienfektif tedavi ile bağlantılı olarak hastaya, özel ağız hijyeni talimatları verilir. Öte yandan diş etlerinin iltihaplanma durumu belirlenir. Son olarak diş hekimi, hastaları uygun bireysel ağız hijyeni hakkında bilgilendirir ve onlara olası yardımcıları veya uygulamaları gösterir.

• Antienfektif tedavi

• Antienfektif tedavi, erişilebilir tüm yumuşak veya sert tortuların, biyofilmlerin ve diş taşlarının (diş etlerinin altındaki tartar) periodontal ceplerden çıkarıldığı kapalı bir prosedürdür.

• Antibiyotik tedavisi

• Özellikle şiddetli formlarda, antienfektif tedavi ile aynı zamanda sistematik antibiyotikleri doktor reçete edilebilir.

• Bulguların değerlendirilmesi

• Antienfektif tedavinin bitiminden birkaç ay sonra periodontal bulguların ilk değerlendirmesi yapılır. Elde edilen bulgular, verilerle karşılaştırılarak daha sonraki işlem tam olarak planlanabilir ve tedavi gerektiren diğer periodontal sorunlar belirlenebilir. Gerekirse bulguların yeniden değerlendirilmesi de dahil olmak üzere cerrahi tedavi uygulanabilir. Aksi halde destekleyici tedavi, doğrudan takip eder.

• Cerrahi tedavi

• Bazı durumlarda periodontal ceplere cerrahi müdahale gerekli olabilir. Böyle bir işlemin yapılıp yapılmaması için diş hekimi, hasta ile görüşür ve ortak bir şekilde karar verilir.